Πέμπτη, 20 Ιανουαρίου 2011

Η μαλακία μάλλον δεν τυφλώνει, η παπαγαλία σίγουρα ναι

Πατώντας τα κουμπάκια του τηλεκοντρόλ χτες βράδυ έπεσα σε εκπομπή διαλόγου στην ΕΤ3. Φοιτητές λέγαν τη γνώμη τους για το πως μπορεί η χώρα να βγει από την κρίση. Στη διάρκεια τουλάχιστον του πενταλέπτου που ήταν πατημένο το κουμπάκι 3. Νεαρός φοιτητής με άγχος πρωτάρη σε στούντιο εξέφρασε την πεποίθηση πως μόνη διέξοδος από την κρίση είναι να "αλλάξει το πολιτικό σκηνικό". Περίμενα ν'ακούσω τίποτα το ριζοσπαστικό αλλά τελικά η "άποψη" του φοιτητή ολοκληρώθηκε με την διατύπωση της ανάγκης "να βγουν νέα, άφθαρτα πρόσωπα στην πολιτική, να ψηφιστούν και να αναλάβουν τις τύχες της χώρας".
Είμαι μπερδεμένος. Μου φαίνεται αφύσικο να βλέπω νέα παιδιά να συμβιβάζονται απλά και αδιαμαρτύρητα με τις δομές στις οποίες αναγκάζονται να υπάρξουν, να μηρυκάζουν τις αηδίες που τους σερβίρουν. Η νεότητα κουβαλά την ανησυχία και την αμφισβήτηση. Κι όχι ότι δεν υπάρχουν ανήσυχοι νεολαίοι, τους βλέπουμε στο κάτω κάτω στους δρόμους. Έχω όμως μια αίσθηση ότι το εκπαιδευτικό σύστημα, ταγμένο από γεννησιμιού του στον ευνουχισμό της σκέψης, κατάφερε τελικά να διαμορφώσει μια ισχυρή πλειοψηφία της παπαγαλίας. Τι άλλο να σκεφτώ όταν βλέπω τον προαναφερθέντα νεαρό να παπαγαλίζει περί φθοράς και αφθαρσίας των πολιτικάντηδων, αγχωμένος μην του ξεφύγει καμιά δασεία απ' αυτά που ξεσήκωσε; Ή τα μικρομέγαλα της "Βουλής των εφήβων" να παίζουν τις καρικατούρες των ενηλίκων "ομολόγων" τους, διαγωνιζόμενα στις πομπωδέστερες αρλούμπες;
Είναι δύσκολο να ξεφύγει ο νέος απ' την αρπάγη που θέλει να τον κάνει από νωρίς υπάκουο κομπάρσο, στήριγμα των πρωταγωνιστών της φαυλοκρατίας που λυμαίνεται την κοινωνική ζωή του τόπου. Οι σερβιτόροι του συστήματος του σερβίρουν από νωρίς ένα σουφλέ με πρώτες ύλες τίγκα στα συντηρητικά.
ΦΑΤΟ του λένε στο σχολείο.
ΦΑΤΟ του λένε τα ΜΜΕ.
ΦΑΤΟ του λέει το συμβιβασμένο περιβάλλον του.
Μην το τρως ρε, μη γίνεσαι μαλακισμένο παπαγαλάκι!

17 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

και δε λες τιποτα...
δυστιχως μια πολυ μεγαλη μεριδα του κοσμου σκεφτεται ετσι, αλλα τι να πεις ομως οταν σκεφτονται ετσι νεα παιδια?
εκει που περιμενεις τετοιες ηλικιες να ειναι μπροσταριδες στον αγωνα και να θελουν να αλαξουν το συστιμκαι δε λες τίποτα...
δυστυχώς μια πολύ μεγάλη μερίδα του κόσμου σκέφτεται έτσι, αλλά τι να πεις όμως όταν σκέφτονται έτσι νέα παιδιά?
εκεί που περιμένεις τέτοιες ηλικίες να είναι μπροστάρηδες στον αγώνα και να θέλουν να αλλάξουν το κόσμο, τα βλέπεις να πέφτουν στην παγίδα του συστήματος και να λένε για νέα κόμματα, διαφάνεια, φταίνε οι 300 και τέτοια...

πολύ ωραίο το άρθρο, σε διαβάζω συχνά, γράφεις πολύ καλά άρθρα.
α, τα βλεπεις να πευτουν στην παγιδα του συστηματος και να λενε γιανεα κομματα, διαφανια, φταινε και οι 300 και τετοια...

πολυ ωραιο το αρθρο, σε διαβαζω συχνα,γραφεις πολυ καλα αρθα.

ένας στρατολάτης είπε...

Κάπου είναι ανθρώπινο να προτιμά κανείς τον εύκολο και καλοφωτισμένο δρόμο αλλά, βρε αδερφέ, ούτε ένα βηματάκι στο χωματόδρομο; Τι διάολο, πως γίναμε έτσι εύκολα πιστοί στη λατρεία της ευκολίας;
Ευχαριστώ ανώνυμε.

Θανασης Ξ. είπε...

Το είδα λίγο κι εγώ. Δυστυχώς όχι απ' την αρχή. Κι εμένα με απογοήτεψαν οι 'νέοι', αλλά δεν ξέρω μήπως ήταν 'επιλεγμένοι' από κομματικές οργανώσεις κλπ. Οπότε δικαιολογείται η ξύλινη γλώσσα και τα τσιτάτα....

Ανώνυμος είπε...

Όποτε ακούω ή διαβάζω να διατυπώνεται η γνώμη περί "νέων παιδιών" και λοιπά, το λιγώτερο εκνευρίζομαι.
Δηλαδή από που ως που η κριτική σκέψη, οξύνοια και λοιπές συναφείς ιδιότητες είναι αντιστρόφως ανάλογες της ηλικίας ?
Ένας θεός το ξέρει.
Σταματήστε φίλοι μου να αναπαράγετε τα στερεότυπα μιας κοινωνίας που σχεδιασμένα αναπαραγάγει την ηλιθιότητα !
Η βελτίωση του διανοητικού και πνευματικού επιπέδου της ανθρώπινης κοινωνίας ανεξαρτήτως ηλικιών, απαιτεί σκληρή, επίμονη και μακρόχρονη παιδευτική δράση που όμως στα πλαίσια του θεσμισμένου σκοταδισμού της "ελεύθερης" αγοράς είναι κάτι το αδύνατο.

TALIBAN

ένας στρατολάτης είπε...

Θανάση Ξ., προφανώς τα ΜΜΕ θα προωθήσουν τις καθεστωτικές αντιλήψεις, διόλου απίθανο λοιπόν να ήταν επιλεγμένοι οι φοιτητές. Αλλά σάμπως κι αυτές οι μάζες που ψηφίζουν τις φοιτητικές παρατάξεις των "party με guest star την Έλενα Παπαρίζου" δεν είναι πλειοψηφικές;

Taliban, οι νοητικές ικανότητες δεν είναι αντιστρόφως ανάλογες της ηλικίας αλλά η κριτική σκέψη, δεδομένου ότι σ'αυτή συνδράμει η εμπειρία, σε κάποιο βαθμό είναι. Αλλά τι σχέση έχει αυτό; Ποιο ακριβώς στερεότυπο αναπαράγω σχολιάζοντας ακριβώς την αναπαραγωγή της ηλιθιότητας από νέους ανθρώπους; Συμφωνώ με το πνεύμα της τελευταίας πρότασής σου, όμως έχω την εξής παρατήρηση. Όταν κάνει κανείς τη δική του οικογένεια συνήθως γίνεται πιο ευάλωτος στις πιέσεις και τα αδιέξοδα που δημιουργεί η "ελεύθερη" αγορά. Γίνεται πιο ανεκτικός, και στην ηλιθιότητα. Μιλώ για ανθρώπους πάντα με μειωμένες αντιστάσεις. Τέτοιες έγνοιες οι νέοι άνθρωποι συνήθως δεν έχουν, έχουν την ελευθερία της ηλικίας τους και οφείλουν στη μάχη της συγκρότησης του πνεύματός τους να είναι ριζοσπαστικοί.

Black Bedlam είπε...

Φίλε Στρατολάτη θα έρθω να συμφωνήσω με τον ανώνυμο σχολιογράφο σου(ταλιμπάν) που μιλάει για την "αναπαραγωγή των στερεότυπων που καλλιεργεί την ηλιθιότητα"
Που βασίζεται επάνω στην άγνοια και την παραπληροφόρηση, που "κατασκευάζει"πολίτες εκείνου του επιπέδου, που να μπορεί η εξουσία να τους χρησιμοποιεί σαν εργαλεία παραγωγής, στήριξης και επιβολής των δικών της συμφερόντων και, μάλιστα σε βάρος τους.Οι μηχανισμοί της παιδείας, του ελέγχου και της καταστολής, δεν αποβλέπουν παρά στους παραπάνω στόχους του ελέγχου της συνείδησης.
Από που η νέα γενιά θα μάθει να σκέπτεται, να έχει κριτήριο, να έχει άποψη.Πως και από που θα μάθει να ερμηνεύει τα φαινόμενα,ώστε να έχει προτάσεις απεγκλωβισμού, από τα συμφέροντα της πλουτοκρατίας.
Τι λες,θα συνέφερε την εκάστοτε εξουσία να μπορεί να σκέπτεται ο άνθρωπος, ο εργαζόμενος, με αυτόν τον τρόπο;Πολύ περισσότερος ο νέος, με τον ενθουσιασμό και την ορμή του;Θα ήταν επικίνδυνος γι' αυτούς.
Γι΄αυτό χρησιμοποιεί όλους τους μηχανισμούς της.
Όταν όμως εμείς λέμε ότι μας απογοητεύει η νέα γενιά και επιχειρηματολογούμε με όλα τα παρελκόμενα και συμπαραμαρτούντα μιας τέτοιας άποψης
α) Αθωώνουμε τους μηχανισμούς τους.
β) Ρίχνουμε τις ευθύνες και τις κάνουμε προσωπικές
γ) Αποποιούμαστε ευθυνών εμείς, όσοι νομίζουμε ότι έχουμε καταλάβει και,κυρίως, αφαιρούμε την ευθύνη που φέρει η πρωτοπορία της εργατικής τάξης και του πολιτικού της φορέα,που ο ουσιαστικός λόγος ύπαρξής του είναι να μετουσιώσει το ταξικό ένστικτο σε ταξική συνείδηση, να οργανώσει και να κατευθύνει προς την πορεία της Λαϊκής εξουσίας για να πάψει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.
Σκέψου τι συνεπάγεται μία μόνον φράση μας.

Να είσαι καλά

ένας στρατολάτης είπε...

Μισή ώρα έγραφα και τό'χασα...

Black Bedlam είπε...

Στρατολάτη τα ίδια πράγματα λέμε.Όταν λες:[..] Έχω όμως μια αίσθηση ότι το εκπαιδευτικό σύστημα, ταγμένο από γεννησιμιού του στον ευνουχισμό της σκέψης, κατάφερε τελικά να διαμορφώσει μια ισχυρή πλειοψηφία της παπαγαλίας.[..]
Και όταν στο τέλος κλείνεις λέγοντας:
[..]Είναι δύσκολο να ξεφύγει ο νέος απ' την αρπάγη που θέλει να τον κάνει από νωρίς υπάκουο κομπάρσο, στήριγμα των πρωταγωνιστών της φαυλοκρατίας που λυμαίνεται την κοινωνική ζωή του τόπου. Οι σερβιτόροι του συστήματος του σερβίρουν από νωρίς ένα σουφλέ με πρώτες ύλες τίγκα στα συντηρητικά.
ΦΑΤΟ του λένε στο σχολείο.
ΦΑΤΟ του λένε τα ΜΜΕ.
ΦΑΤΟ του λέει το συμβιβασμένο περιβάλλον του.[..]
Αλλά η αρχική σου τοποθέτηση δεν συνάδει με τις επισημάνσεις σου στο τέλος του άρθρου.
Δηλαδή εκεί που ερμηνεύεις τους λόγους που η νεολαία αλλά και μεγάλοι άνθρωποι με εμπειρίες είναι δύσκολο να ξεφύγουν από το εκπαιδευτικό και όχι μόνον σύστημα εκεί απορείς γιατί οι νέοι δεν μπορούν να ορθώσουν το ανάστημά τους να μιλήσουν την γλώσσα της προάσπισης των δικαιωμάτων και της τάξης τους.

Αυτό όμως με το οποίο κλείνεις :
[..]Μην το τρως ρε, μη γίνεσαι μαλακισμένο παπαγαλάκι![..] Κάποιος,κάποιοι πρέπει να τους το μάθουν κάποιοι έχουν το χρέος να το κάνουν να τους το πουν.
Την καληνύχτα μου και να ξέρες πόσες φορές το έχω πάθει εγώ αλλά στο τέλος τα γράφω στο πρόχειρό μου στο Gmail και με κόπυ το μεταφέρω οπότε αν γίνει καμιά στραβή δεν τρέχει τίποτα.

Ανώνυμος είπε...

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΝ ΟΙ ΑΥΤΑΠΑΤΕΣ

1.Η ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ ΩΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΣ ΘΑ ΠΡΟΒΑΛΕΙ ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ

2.ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ ΚΑΙ ΠΑΝΤΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑ ΠΟΣΟΣΤΟ 20-25% ΚΑΙ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΩΝ ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΑ.ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΜΕΙΟΨΗΦΙΑ ΚΑΙ ΘΑ ΤΟΥΣ ΠΝΙΓΕΙ ΣΕ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΤΟΜΕΙΣ Η ΑΘΛΙΑ ΜΙΚΡΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΛΕΙΟΨΗΦΙΑΣ ΕΠΙΣΗΣ ΝΕΩΝ ΚΑΙ ΓΕΡΩΝ.
Χ

ένας στρατολάτης είπε...

Λοιπόν, ΒΒ, ήταν ισχυρό το σοκ της απώλειας του σεντονιού που έγραψα, μισή ώρα μου πήρε -το κέρατό μου μέσα- και μάλιστα εν μέσω πιεστικότατης δουλειάς.
Θα συμμαζευτώ και θα διατυπώσω ακριβώς και μόνο τη διαφωνία που έχω μαζί σου. Ναι, η ευθύνη, η ηθική αυτουργία βαραίνει το σύστημα που λειτουργεί λίγο-πολύ όπως λέμε όλοι μας. Όμως ο νέος, όπως δικαίως διαμαρτύρεται ο taliban είναι όσο νοήμων είναι και ο ηλικιακά μεγάλος, του λείπουν εμπειρίες αλλά όχι ικανότητα κατανόησης. Η νεότητα δεν είναι λοιπόν πάντα δικαιολογία γι'αυτόν, οφείλει να προασπίσει την πνευματική του αυτάρκεια, τουλάχιστον μέσα σε μια αέναη διαδικασία κατάκτησής της. Ο Μάρξ, ο Λένιν δεν μεγάλωσαν σε μια ονειρική κομμουνιστική κοινωνία, δεν τους εισάγαμε από το υπερπέραν. Δούλεψαν για να γίνουν αυτοί που γίναν. Κι εμείς -όπως θέλουμε να πιστεύουμε- ξεπεράσαμε τις όποιες παγίδες και λακούβες καταφέραμε να ξεπεράσουμε πληρώνοντας κάποια μικρά τιμήματα, καθοδηγούμενοι ίσως από κάποιους εμπειρότερους, διαβάζοντας, χρησιμοποιώντας τις όποιες κριτικές ικανότητες έχουμε. Το ρόλο και την ευθύνη της εργατικής πρωτοπορίας δεν τον σνομπάρω κι ας είναι λιανοντούφεκα απέναντι σε τανκς.
Ο νέος έχει ευθύνη, πρώτα απέναντι στον εαυτό του, να αρνηθεί, να αμφισβητήσει, να κατακτήσει, να φτύσει τη μασημένη φόλα που του πασάρουν, είτε έχει βοήθεια σ'αυτό είτε όχι. Δεν δέχομαι ότι επειδή είναι απροστάτευτος δικαιολογείται να μην προσπαθεί -έστω- γι'αυτό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από το σκουλήκι, το σήκωμα του κεφαλιού από το χώμα.
ΒΒ έχω τρία παιδιά, μικρά ακόμα. Το τι μπορώ να κάνω για να γίνουν άνθρωποι κι όχι παπαγάλοι είναι αυτό που με καίει περισσότερο από όλα.

Χ, όλα είναι άσπρα ή μαύρα; Νομίζω ότι έχει και μπόλικο γκρίζο σε διάφορους τόνους ο καμβάς.

Black Bedlam είπε...

Καλημέρα σου Στρατολάτη.Μια ερώτηση μονάχα για την διευκόλυνση της συζήτησης.
Πες μου την γνώμη σου για το "μπιλμεγιο ρουμ" δηλαδή αν σου αρέσει αν το βρίσκεις όμορφο αν σε ικανοποιεί.Τέλος πάντων την γνώμη σου και δεν χρειάζονται και πολλά.
Τα λέμε.

celin είπε...

"Ο νέος έχει ευθύνη, πρώτα απέναντι στον εαυτό του, να αρνηθεί, να αμφισβητήσει, να κατακτήσει, να φτύσει τη μασημένη φόλα που του πασάρουν, είτε έχει βοήθεια σ'αυτό είτε όχι. Δεν δέχομαι ότι επειδή είναι απροστάτευτος δικαιολογείται να μην προσπαθεί -έστω- γι'αυτό που ξεχωρίζει τον άνθρωπο από το σκουλήκι, το σήκωμα του κεφαλιού από το χώμα."

Συμφωνω απολυτως μαζι σου,Στρατολατη.Δε σηκωνει η εποχη δικαιολογιες οπως η παραπληροφορηση απο τα μμε,εδω ο κοσμος χανεται,ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ ο νεος να τη ψαξει αλλιως τη δουλεια,να διαβασει,να αμφισβητησει,να παψει να ναι εγκλωβισμενος στον αθλιο δικομματισμο.

Αλλιως κ η νεα γενια-
που τωρα καμια ευθυνη δεν εχει για τη καταστροφη της χωρας την οποια εφερε η γεμια του Πολυτεχνειου-
θα ειναι συνυπευθυνη.
ΤΩΡΑ οχι μετα,ΤΩΡΑ πρεπει να ριζοσπαστικοποιηθει.

ένας στρατολάτης είπε...

ΒΒ ευχαρίστως να σου πω τη γνώμη μου αλλά τι είναι το "μπιλμέγιο ρουμ";

Celin αυτό πιστεύω κι εγώ. Το ξέρω ότι δεν είναι εύκολο. Πιστεύω ότι το κλειδί είναι η αυτομόρφωση. Αν ενθαρρύνεις ένα νέο παιδί να διαβάσει ένα λογοτεχνικό βιβλίο με κοινωνικό προβληματισμό έχεις ήδη κάνει πολλά.

Black Bedlam είπε...

Στρατολάτη όπως διαβάζεις στο δεύτερο σχόλιό μου, θεωρώ ότι οι διαφορές μας δεν είναι δα και τεράστιες.
Που εντοπίζονται.
Φυσικά δεν αποποιούμαι τις προσωπικές ευθύνες, τις ατομικές ευθύνες ενός εκάστου. Όμως όπως και εσύ λες και περιγράφεις με σωστό τρόπο τις δυσκολίες μέσα στις οποίες καλείται το άτομο να αντιδράσει, να επαναστατικοποιήσει την σκέψη του,και επειδή το άτομο είναι μέρος της κοινωνίας που την διαμορφώνει και ταυτόχρονα τον διαμορφώνει με τα όπλα της (το σύστημα) γι΄αυτό λέω ότι έχει ευθύνη,έχουν ευθύνη εκείνοι, εμείς αν το θες, που κατανοήσαμε, εμείς που προσπαθήσαμε, εμείς που είμαστε υποχρεωμένοι να στηρίξουμε αυτήν την νέα γενιά, να της μάθουμε αυτό που της κρύβουν, να της δείξουμε τι υπάρχει πέρα από την εικονική πραγματικότητα που της πλασάρουν .
Να της μιλήσουμε για το μπιλίορουν.Είδες, εσύ που δεν το ξέρεις δεν μπορείς να το περιγράψεις, δεν ξέρεις αν θα σου αρέσει ή όχι, δεν μπορείς να πεις αν θα ήθελες να συνυπάρχεις με αυτό.Ποιος λοιπόν θα δείξει στους νέους το "μπιλίορουμ" και το "μπιλμεγιορουμ"
Παρεμπιπτόντως, ήθελα να βρω μια λέξη άσχετη που να μην σημαίνει τίποτα, για να μην το ξέρεις και να μπορέσω να σου πω αυτό που σου λέω παραπάνω.Μου ήρθε στο νου αυτή η λέξη και την έγραψα με την ελπίδα ότι δεν θα ξέρεις Τουρκικά γιατί είναι Τουρκική λέξη και σημαίνει
Το μπιλίορουμ=ξέρω και το μπιλμεγιόρουμ=δεν ξέρω
Καλή σου νύχτα.

ένας στρατολάτης είπε...

Α, ΒΒ με εξαπάτησες! Αν μού'γραφες μπίλγιορουμ κάτι θά'πιανα αν και δεν γνωρίζω τουρκικά (πολύ θα τό'θελα πάντως).
Τέλος πάντων, προφανώς δεν διαφωνούμε ιδιαίτερα κι ας μου εκτόξευσες φοβερές κατηγορίες στο 20/1/11 6:41 σχόλιό σου!!

μαχαιρης είπε...

Δεν ξερω τι ακριβως συμβαινει...
Πολλες αναρτησεις φιλων..δεν εμφανιζονται στον..¨"ενημερωτη "μου...
Τωρα που το βλεπω αυτο, και να πω κατι...Χαμενο θα παει...
Τελος παντων...Το γραφω, διοτι θα σκασω...Κι ας μην το δει κανεις...
Αγαπητοι φιλοι...
Πατεραδες, μαμαδες, παπουδες και θειοι...
Απο δικα μας και μονο λαθη, και κυριως παραλειψεις...
Εγινανε τα παιδακια μας...
ΒΡΑΣΤΑ ΚΟΤΟΠΟΥΛΑ...
Απο την ηλιθια υπερπροστασια των..
εργαζομενων, αναγκαστικα γονεων...
Την αποτιμηση εις χρημα...Ολων των αξιων...Και ισως την..αποφυγη μετα βδελυγμιας, του"φιλοτιμου" που τους διδαξαμε...
Τεραστια και διπλη βεβαια ευθυνη..
Φερουν οι ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ γονεις...
Που..εδιδαξαν τα παιδακια τους, τον χειροτερο αντικομμουνισμο, που δεν μπορουσε, ακομα και ο Γεωργαλας να σκεφτει...
Τωρα...Φατε, το φαγητο που μαγειεψατε, φιλοι μου...
Το παιδακι-κινητο-ρουχο παπουτσι...

ένας στρατολάτης είπε...

Φίλε μαχαίρη, έχεις το δίκιο σου αλλά νομίζω ότι υπάρχουν και κάποιες δικαιολογίες. Ασφαλώς οι γονείς έχουν την κύρια ευθύνη στην προστασία των παιδιών τους από την κυριαρχούσα ευτέλεια. Ναι η υπερπροστασία τα "χαλάει" τα παιδιά αλλά γνωρίζουμε ότι οφείλεται κυρίως στις ενοχές των γονέων για τα ουσιώδη -που δεν αποτιμούνται σε χρήμα- και που στερούν από τα παιδιά τους. Τι να κάνει όμως ο γονιός που δουλεύει όλη μέρα για να επιζήσει η οικογένεια; Το άθλιο καπιταλιστικό σύστημα δεν τον υποχρεώνει να στερεί από τα παιδιά την απαραίτητη για αυτά παρουσία του; Αν τώρα ο γονιός αντιπαρέχει στην απουσία του μόνο την κάλυψη των τεχνητών υλικών "αναγκών" του παιδιού, τότε ναι, κάνει μεγάλο σφάλμα γιατί όντως δημιουργεί στο παιδί την αντίληψη ότι κύρια αξία είναι το "έχειν". Είναι μεγάλο το σφάλμα και μεγάλο το τρυπάκι αλλά μεγάλο και το αδιέξοδο και η βιοπάλη στερεύει ακόμα και το πνεύμα.