Σάββατο 20 Νοεμβρίου 2010

Κρίση επιβίωσης

Η γενιά μου, αυτή του '70 αλλά κι η προηγούμενη γενιά μεγάλωσαν σε συνθήκες ανάπτυξης του καπιταλισμού. Από το τέλος του πολέμου μέχρι και την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης ο ανταγωνισμός του ευρωπαϊκού κυρίως καπιταλισμού με το αντίπαλο δέος, ταυτόχρονα με την ισχυροποίηση των ευρωπαϊκών συνδικαλιστικών κινημάτων δημιούργησε την ανάγκη για ένα υποφερτό κοινωνικό κράτος και για βελτίωση των συνθηκών εργασίας στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες. Η παράδοση των σοσιαλιστικών χωρών στις καπιταλιστικές ορέξεις έδωσε σε πρώτο επίπεδο μία διέξοδο στην συσσώρευση του κεφαλαίου που ζητά πάντα -αδιαφορώντας για το κόστος- ζωτικό χώρο. Όμως ο καπιταλισμός δεν χορταίνει ποτέ. Εξάλλου έχει γενετικά προβλήματα στο κυκλοφορικό του, χρειάζεται διαρκή κίνηση κι ο ύπνος τον σκοτώνει. Περιοδικά θεραπεύεται με ακρωτηριασμό των μελών του αφού αυτά ξαναφυτρώνουν υγιέστερα. Η σημερινή κρίση πάντως δεν δείχνει να μπορεί να ξεπεραστεί με χειρουργεία στο σώμα του.
Το καπιταλιστικό κέρδος όσο σταθεροποιείται τόσο δημιουργεί τις συνθήκες ασφυξίας του συστήματος. Γι'αυτό ίσως οδηγήθηκε στην χρηματοπιστωτική κρίση, η στασιμότητα στην επέκταση δημιούργησε τη συσσώρευση κι αυτή με τη σειρά της δεν μπόρεσε να αντιμετωπιστεί ούτε με ακρωτηριασμό. Αντίθετα μάλιστα, φάνηκε ότι στο σύγχρονο χρηματοπιστωτικό πλέγμα ένας σοβαρός ακρωτηριασμός μπορεί να δημιουργήσει ακατάσχετη αιμορραγία. Ο καπιταλισμός μεταλλάσεται κι αυτό παραδόξως τον κάνει πιο ανθρώπινο, με την έννοια της θνητότητας βέβαια!
Ποιες λύσεις έχει σήμερα για να επιβιώσει; Καμιά δεν φαίνεται ικανή να αντιμετωπίσει τη συσσώρευση. Γι 'αυτό για την ώρα ο καπιταλισμός στρέφεται στις εφεδρείες του. Η άλωση της ανατολικής ευρώπης έδωσε προσωρινές λύσεις σε επίπεδο επένδυσης του κεφαλαίου και δημιουργίας κέρδους, ταυτόχρονα κατέστησε τον καπιταλισμό παγκόσμιο κυρίαρχο. Το παγκόσμιο συνδικαλιστικό κίνημα δέχτηκε ισχυρό χτύπημα, επομένως δημιουργήθηκαν οι ικανές συνθήκες για να αλωθεί το κοινωνικό κράτος και οι εργατικές κατακτήσεις. Θεωρώ ότι αυτό έγινε ακριβώς λόγω της ανάγκης του καπιταλισμού να αντλήσει τις εφεδρείες του. Η συμπίεση του εργατικού κόστους δίνει τη δυνατότητα αύξησης της κερδοφορίας, είναι το φιλί της ζωής για το σχεδόν παραπαίον καπιταλιστικό σύστημα. Δημιουργεί τις συνθήκες έντασης του ενδοκαπιταλιστικού ανταγωνισμού, η Κίνα και η Ινδία μέχρι σήμερα προσέφεραν το φτηνό εργατικό δυναμικό αλλά αντλούσαν και τη μερίδα του λέοντος του παραγωγικού κεφαλαίου. Η λύση πάντως είναι προσωρινή.
Πίστευα πως οι πόλεμοι που ήταν αναγκαίοι για την εκτόνωση της συσσώρευσης δεν θα γινόταν πια με τα όπλα. Σε κάποιο βαθμό αυτό ισχύει. Οι σημερινοί πόλεμοι γίνονται με τα νομίσματα, αυτοί όμως μοιάζουν με απλές ασπιρίνες μπροστά στο πρόβλημα.
Δεν ξέρω τι θα αντιμετωπίσουμε στο κοντινό μέλλον. Κάποια στιγμή οι εφεδρικές λύσεις θα τελειώσουν και για μας πια η επιβίωση εντός του συστήματος θα είναι πραγματικό ζητούμενο. Τότε θα κληθούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα: ή αυτοί ή εμείς.

Πέμπτη 18 Νοεμβρίου 2010

Βρε μπας κι είμαι απολογητής του Στάλιν;

Παρακολούθησα χτες βράδυ στο ΣΚΑΪ αποσπάσματα του ντοκυμαντέρ Apocalypse που παρουσιάζει σε έξι επεισόδια την εξέλιξη του Β' παγκοσμίου πολέμου. Πρόλαβα λοιπόν να δω ένα κομμάτι της ναυμαχίας του Midway και άλλο ένα για τη μάχη του Στάλινγκραντ. Ομολογώ ότι μέχρι στιγμής μόνο μικρά αποσπάσματα έχω δει από τα επεισόδια, δεν μπορώ να έχω ολοκληρωμένη άποψη για όλο το ντοκυμαντέρ. Στο απόσπασμα λοιπόν για τη μάχη του Στάλινγκραντ το ντοκυμαντέρ ενημερώνει ότι ο πολιτικός επίτροπος Νικήτα Χρουστσώφ εκτέλεσε κατ' εντολή του Στάλιν 15.000 πεζικάριους του Κόκκινου Στρατού ως δειλούς κατά την πορεία της πρώτης γερμανικής επίθεσης προς παραδειγματισμό των υπολοίπων. Δεν θα κάνω το συνήγορο του Στάλιν ή του Χρουστσώφ έχω όμως μια ειλικρινέστατη απορία.
Στο φόρτε του ψυχρού πολέμου, τη δεκαετία του ΄70 παρουσιάστηκε το 20ωρο ντοκυμαντέρ "Επιχείρηση Μπαρμπαρόσα-Ο άγνωστος πόλεμος" σε συμπαραγωγή της αμερικανικής "Air time international Inc." και σοβιετικών κινηματογραφικών στούντιο που παραχώρησαν και το οπτικοακουστικό υλικό. Την παρουσίαση έκανε ο Μπάρτ Λάνκαστερ. Έτυχε πολύ πρόσφατα να παρακολουθήσω το 6ο (νομίζω) επεισόδιο που ασχολούταν με τη μάχη του Στάλινγκραντ. Τα ίδια ακριβώς πλάνα αλλά επιχρωματισμένα χρησιμοποιεί και το Apocalypse, μόνο που το τελευταίο παρουσιάζει έναν τακτικό στρατό που μάχεται για την κατάληψη μιας πόλης (τίποτα δεν είδα περί θηριωδιών του) και έναν κόκκινο στρατό που σκοτώνει τους ίδιους τους φαντάρους του. Αφιερώνει περισσότερο χρόνο σ'αυτό -το κατ'εμέ χονδροειδέστατο ψέμα- παρά στα ιστορικά στοιχεία της μάχης.
Η απορία μου είναι στο εξής: Γιατί 19 χρόνια μετά την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης η αντισοβιετική φαγούρα φουντώνει αντί να μειώνεται; Γιατί ενώ ανοίξαν τα σοβιετικά αρχεία συνεχίζει να τροφοδοτείται η φιλολογία περί δεκάδων εκατομμυρίων θυμάτων του Στάλιν; Κανείς δεν αμφισβήτησε ποτέ ότι διαπράχθηκαν εγκλήματα, τα στοιχεία υπάρχουν, δημοσιεύτηκαν ήδη μετά το άνοιγμα των σοβιετικών αρχείων, τον 10/1993 στο περιοδικό American Historical Review της American Historical Association:

USSR Custodial Population 1934-1953

Custodial
Population
January 1
Gulag
Working
Camps
Counter-
revolution-
aries
%
counter-
revs.
Died
%
Died
Freed
Escaped
Gulag
Labor
Colonies
Prisons
Total
1934
510,307
135,190
26.5
26,295
5.2
147,272
83,490


510,307
1935
725,438
118,256
16.3
28,328
3.9
211,035
67,493
240,259

965,697
1936
839,406
105,849
12.6
20,595
2.5
369,544
58,313
457,088

1,296,494
1937
820,881
104,826
12.8
25,376
3.1
364,437
58,264
375,488

1,196,369
1938
996,367
185,324
18.6
90,546
9.1
279,966
32,033
885,203

1,881,570
1939
1,317,195
454,432
34.5
50,502
3.8
223,622
12,333
355,243
350,538
2,022,976
1940
1,344,408
444,999
33.1
46,665
3.5
316,825
11,813
315,584
190,266
1,850,258
1941
1,500,524
420,293
28.7
100,997
6.7
624,276
10,592
429,205
487,739
2,417,468
1942
1,415,596
407,988
29.6
248,877
18.0
509,538
11,822
360,447
277,992
2,054,035
1943
983,974
345,397
35.6
166,967
17.0
336,135
6,242
500,208
235,313
1,719,495
1944
663,594
268,861
40.7
60,948
9.2
152,113
3,586
516,225
155,213
1,335,032
1945
715,506
283,351
41.2
43,848
6.1
336,750
2,196
745,171
279,969
1,740,646
1946
600,897
333,833
59.2
18,154
3.0
115,700
2,642
956,224
261,500
1,818,621
1947
808,839
427,653
54.3
35,668
4.4
194,886
3,779
912,794
306,163
2,027,796
1948
1,108,057
416,156
38.0
27,605
2.5
261,148
4,261
1,091,478
275,850
2,475,385
1949
1,216,361
420,696
34.9
15,739
1.3
178,449
2,583
1,140,324

2,356,685
1950
1,416,300
578,912
22.7
14,703
1.0
216,210
2,577
1,145,051

2,561,351
1951
1,533,767
475,976
31.0
15,587
1.0
254,269
2,318
994,379

2,528,146
1952
1,711,202
480,766
28.1
10,604
0.6
329,446
1,253
793,312

2,504,514
1953
1,727,970
465,256
26.9
5,825
0.3
937,352
785
740,554

2,468,524

Σχετική πηγή κι εδώ.

Δεν τολμώ να υποστηρίξω πως επειδή αντί για 20, 30 ή 60 εκατομμύρια(!) τα θύματα του Στάλιν ήταν μερικές εκατοντάδες χιλιάδες αυτό τον δικαιώνει. Τα θύματα είναι πάντα θύματα. Εξακολουθώ όμως να αναρωτιέμαι. Γιατί φοβούνται ακόμα τη Σοβιετική Ένωση 19 χρόνια μετά;

Update 16:20
Αντιλαμβάνομαι ότι είναι άκομψο να παραθέτει κανείς ένα πίνακα με ανθρώπινα θύματα για να ισχυριστεί ότι δεν είναι τόσα όσα φέρονται ότι είναι. Το γράφω πριν προλάβει κάποιος και -δικαίως- με ψέξει γι'αυτό. Ακόμα κι ένας άνθρωπος που διώχθηκε και πέθανε για πολιτικούς λόγους είναι εξόχως σημαντικός, πόσο μάλλον κάποιες εκατοντάδες χιλιάδες. Αν έχει μια δικαιολογία η ανάρτησή μου είναι ότι παρατίθεται κόντρα στην συνεχιζόμενη ψυχροπολεμική καπήλευση των θυμάτων μιας δύσκολης περιόδου που άφησε πολλές πληγές στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα.

Τετάρτη 17 Νοεμβρίου 2010

Πορεία στο γκρεμό

Η υπερταχεία για τον ευρωπαϊκό παράδεισο που περίμεναν όσοι νανουρίζονταν με καπιταλιστικά παραμύθια τελικά ακινητοποιήθηκε λόγω τεχνικών προβλημάτων. Το ξύπνημα είναι βίαιο, σαν ένα όνειρο που βλέπεις να πετάς αλλά ξυπνάς αλαφιασμένος απ' τις φωνές της μάνας σου "Ξύπνα, άργησες για το σχολείο" κι είσαι κι αδιάβαστος για το διαγώνισμα. Δεν εξαιρώ τον εαυτό μου, λίγο πολύ σχεδόν όλοι βουλιάξαμε γλυκά στην αγκαλιά της κατανάλωσης, είναι η καλύτερη μαστούρα, η κολώνα του καπιταλισμού. Τώρα όμως βλέπουμε ξαφνικά μπροστά μας το ενδεχόμενο να προσπαθούμε για την επιβίωση κι όχι πια για την απόκτηση του τελευταίου μοντέλου touchscreen κινητού.

Πως επιβιώνουν τόσες οικογένειες με εισόδημα 600 και 700 (ή έστω 2Χ700) ευρώ το μήνα; Πως ζουν τόσοι άνεργοι; Πόσοι ζουν σήμερα κάτω από το όριο της φτώχειας και πόσοι θα ζουν σ'ένα-δυο χρόνια όταν πριν απ' το ξέσπασμα της κρίσης οι φτωχοί υπολογίζονταν στο 20% του πληθυσμού;
Τι συνθήκες θα επικρατήσουν στην αγορά εργασίας του ιδιωτικού τομέα αν μαζί με τους καθημερινά πολλαπλασιαζόμενους άνεργους βρεθούν στην αναζήτηση εργασίας και μερικές δεκάδες χιλιάδες απολυμένοι δημόσιοι υπάλληλοι; Σε ποιο σημείο θα κατρακυλήσουν οι μισθοί όταν η προσφορά εργασίας θα είναι πολλαπλάσια, η ζήτηση διαρκώς μειούμενη και οι ΣΣΕ καταργημένες; Πόσο καννίβαλοι είστε πια στο συνάφι σου ρε Δασκαλόπουλε;
Σε ποιο σημείο εξαθλίωσης θα φτάσει η δημόσια υγεία όταν το ήδη καταρρακωμένο, υποστελεχωμένο και υποχρηματοδοτούμενο ΕΣΥ θα έχει να αντιμετωπίσει επιπλέον μειώσεις της κρατικής χρηματοδότησης; Ποιοι θα επανδρώνουν την Υγεία και την Παιδεία όταν οι συμβασιούχοι που σηκώνουν μεγάλο μέρος του φορτίου προορίζονται για ξεπάστρεμα;
Τι θα γίνουν οι εκατοντάδες χιλιάδες μεταναστών που ήδη εργάζονται για φραγκοδίφραγκα; Τι θα τρώνε; Πως θα συγκρατηθεί το κύμα ρατσιστικού μένους εις βάρος τους όταν ο λαος, αμόρφωτος και ανώριμος, θα ξεσπάσει πάνω σ΄οποιονδήποτε δεν θα μπορεί να αντιδράσει; Και τι θα γίνει όταν ο εξευτελισμένος μετανάστης ανταποδώσει τις προσβολές στα ίσα;
Κι όταν οι προσβολές των ευρωπαίων συμμάχων του "μονοδρόμου" πέφτουν η μια μετά την άλλη ποιος θα υπερασπιστεί την αξιοπρέπεια μιας χώρας η οποία συνελήφθη ως απατεώνας με πλαστό βιογραφικό όταν τα κούφια προσόντα του τα συνέταξαν οι ίδιοι οι σύμμαχοί της;

Η ζημιά του μεταπολιτευτικού εκμαυλισμού της νοοτροπίας του λαού σύντομα θα μπορεί να αποτιμηθεί σε επίπεδα πέρα από αυτό της αισθητικής ευτέλειας. Πίστευα ότι ο ευτελισμός του αισθητικού κριτηρίου θα ήταν ότι χειρότερο κληροδότησε η χοντροκομμένη προμεταπολιτευτική δεξιά στον πασοκικό λαϊκισμό ο οποίος με τη σειρά του όχι μόνο συνέχισε σ' αυτή τη ρότα αλλά, ακόμα χειρότερα, στοιχειοθέτησε το δικαίωμα στην ευτέλεια. Σήμερα πια πιστεύω ότι ο ηθικά ρημαγμένος λαός είναι έτοιμος να βγει στους δρόμους όχι για να παλέψει για την αξιοπρέπειά του αλλά για να αλληλοφαγωθεί στο όνομα ενός ξεφουσκωμένου εγώ.
Ποιος μπορεί να ανακόψει μια τέτοια πορεία στο γκρεμό όταν και τα κόμματα της αριστεράς στερούν μέρος της δράσης τους από την κοινωνία υπέρ δογματικών αστερίσκων;

Δευτέρα 15 Νοεμβρίου 2010

Στις έξι η ώρα για τα μεθεόρτια - updated

Αχ, πάνε κι αυτές οι εκλογές. Τέτοιο υπερθέαμα σαν το χτεσινοβραδυνό των τηλεοπτικών πάνελ θά 'πρεπε να το ζούμε πιο συχνά, δεν υπήρχε βέβαια ιδιαίτερο εκλογικό ενδιαφέρον αφού όσο με καίει ποιος θα κερδίσει στο τατζίκικο ντέρμπι μεταξύ Παρβόζ Μπομποτζόν Γκαφούροφ και Ιστικλόλ Ντουσχάνμπε άλλη τόση αγωνία είχα για τις γαλαζοπράσινες μονομαχίες. Ήταν όμως πολύ διασκεδαστικές οι τοποθετήσεις των γαλαζοπράσινων τενεκέδων των πάνελ και όχι μόνο αυτών. Κρατώ τις κορυφαίες από τις στιγμές που έζησα:

Το διάγγελμα της νέας και φερέλπιδος πολιτικού Ντόρας η οποία αφού διασύρθηκε από τον Σαμαρά στο ενδοκομματικό τους ντέρμπι και την πούλεψε από το κόμμα της εμφανίζεται τώρα ως τιμήτρια της αποχής και οσιοπάρθενη εναλλακτική λύση.
Ο Κυριάκος που μας χάρισε στιγμές γέλιου, μελαγχολίας, συγκίνησης αλλά και βαθυστόχαστων αναλύσεων και διαφωνιών σχετικών με την κληρονομικότητα φυσικών του χαρακτηριστικών.
Ο Παπουτσής, πασίγνωστος για τον ηρωϊσμό του στην υπόθεση Σάμινα, τον οποίο είδα τρεις φορές να ρωτά τους συνομιλητές του -με ύφος Καραγκούνη μετά από τριπλό άξελ και διπλό τόλουπ που δεν συγκινεί το διαιτητή- αν θέτουν ζήτημα νομιμοποίησης της κυβέρνησης λόγω της αποχής.
Ο Σαμαράς που εξακολουθεί να βρίκεται σε μακάρια νιρβάνα, μην καταλαβαίνοντας ότι το κόμμα του έχει τελειώσει κι ότι ο ίδιος είναι κομπάρσος στο νέο κομματικό τοπίο που σχεδιάζουν αυτοί που μας θεωρούν ακόμα όλους ηλίθιους.
Ο Κουβέλης, πρώτος πρώτος και καμαρωτός σε διάγγελμα πανηγυρισμού για τη δικαίωση της "Δημοκρατικής Αριστεράς" μετά την επικράτηση Καμίνη και Μπουτάρη. Ένα υπουργείο πιστεύω πως του αξίζει, ή έστω ας τον κάνουν "συνήγορο του πολίτη".
Ο θλιβερός Ψαριανός που είχε δηλώσει ότι στήριζε Σγουρό αλλά μια κι αυτός βγήκε κι ο αγώνας δικαιώθηκε νωρίς ασχολήθηκε με την αναζήτηση υπόγειων συμφωνιών ΝΔ με ΚΚΕ στον Πειραιά για να βγει δήμαρχος ο Μιχαλολιάκος. Να προστεθεί στο βιογραφικό του, ο ΔΟΛ πληρώνει όσο όσο για τέτοια σαΐνια.
Και μια και είπα ΔΟΛ, το παραλήρημα του τενεκέ με τα γυαλάκια Λοβέρδου για το πως τολμά το 10% να έχει και στόμα να μιλά. Είχε βέβαια απέναντί του τον πράο και ευγενή Σπύρο Χαλβατζή. Χάθηκε νά 'ταν καμια Κανέλλη να του βάλει τα γυαλάκια στην κωλότσεπη;

Δεν κρύβω ότι ευχαριστήθηκα για μερικά αποτελέσματα κυρίως γιατί όπου αριστεροί υποψήφιοι αναμετρώταν με πασόκους κέρδισαν κατά κράτος. Μεγαλύτερη η χαρά για την Πετρούπολη όπου πάντως ο Συνασπισμός τάχθηκε ενάντια στον υποψήφιο της Λαϊκής Συσπείρωσης αλλά το ξεπερνάμε, ευχάριστα τα αποτελέσματα στο Ελληνικό, την Πάτρα, την Καισαριανή, την Ελευσίνα, τη Νέα Ιωνία.

Το πανηγυράκι τέλειωσε, η κυβέρνηση έκανε το κομμάτι της, βγαίνει σήμερα με ύφος νικητή χαρη στις "πλειοψηφίες" του 20% που τη στηρίζουν.
Στο Σύνταγμα στις έξι η ώρα να πάρει την απάντηση που της αξίζει. Κι αυτή και τα συνεταιράκια της, το Μητσοτακέϊκο, το Λάος και η ΔΑ.

Κι ας είμαστε προετοιμασμένοι γιατί ο βρώμικος πόλεμος της πραγματικής κυβέρνησης, της χούντας των ΜΜΕ τώρα αρχίζει.

Ενημέρωση 16:00
Είχα διαβάσει το πρωί για την επιστολή Αϊβαλιώτη προς το νέο δήμαρχο Ικαρίας που τυγχάνει θείος του. Περίμενα τυχόν διαψεύσεις αλλά απ' ότι φαίνεται η επιστολή είναι αυθεντική. Νομίζω ότι η επιστολή κλείνει τον κύκλο μιας βρώμικης συμπαιγνίας για την απώλεια του δήμου από το ΚΚΕ η οποία ξεκίνησε με την σύμπραξη σε κοινό ψηφοδέλτιο ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ αλλά και Συνασπισμού (πράγμα που βρίσκω απαράδεκτο), συνεχίστηκε με την επιεικώς ύποπτη και στην ουσία εγκάθετη λεκτική τοποθέτηση του ακροδεξιού Πάνου Καμμένου υπέρ του ψηφοδελτίου της Λαϊκής Συσπείρωσης και ολοκληρώθηκε με τη μετακίνηση των ψήφων της ΑΝΤΑΡΣΥΑ στον κοινό υποψήφιο την δεύτερη Κυριακή. Δυσκολεύομαι να κατανοήσω πως είναι δυνατόν να συστρατεύτηκαν Συνασπισμός και κυρίως ΑΝΤΑΡΣΥΑ με το φαιογαλαζοπράσινο συνάφι. Θέλω να πιστεύω πως οι αριστεροί ψηφοφόροι δεν είναι -στη μεγάλη τους πλειοψηφία- πρόβατα ώστε να ακολουθούν τυχόν αντίθετες με τη συνείδησή τους ντιρεκτίβες, αυτό τουλάχιστον αποδείχθηκε κατ' αναλογία στους δήμους που διεκδικούταν από αριστερούς υποψηφίους κόντρα σε γαλαζοπράσινους. Πρέπει εξάλλου να σημειώσω ότι η ΑΝΤΑΡΣΥΑ καλούσε σε στήριξη αριστερών υποψηφίων στο δεύτερο γύρο. Το μόνο που μένει να συμπεράνω είναι ότι τα βρώμικα παιχνίδια σαν αυτά του Καμμένου εξακολουθούν να πιάνουν κόσμο στα δόκανά τους. Γι΄αυτό επιμένω πως ο βρώμικος πόλεμος έχει αρχίσει και θα κορυφώνεται όσο το ΚΚΕ ισχυροποιείται. Έχουν γνώση οι φύλακες;